Konu rehberi
Afazi
Afazi, beynin dil alanlarının hasar görmesi sonucu konuşma, anlama, okuma ve yazma becerilerinin bozulmasıdır. En sık nedeni inmedir. Afazi zekâyı değil, dili etkiler: kişi ne demek istediğini bilir, ancak sözcüğe ulaşmakta ya da söyleneni çözmekte zorlanır.
İçeriği hazırlayan: Dkt. İlayda Yokuş, Dil ve Konuşma Terapisti · Son güncelleme:
Birden ortaya çıkan konuşamama, söyleneni anlamama, yüzde kayma ya da kolda güçsüzlük inme belirtisi olabilir. Vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
Afazinin belirtileri nelerdir?
- Sözcük bulmakta güçlük; "dilimin ucunda" hâlinin sürekli yaşanması
- Yanlış sözcük ya da ses kullanma ("masa" yerine "sandalye")
- Kısa, eksik cümleler ya da akıcı ama anlamı takip edilemeyen konuşma
- Söylenenleri, özellikle uzun ve hızlı cümleleri anlamakta zorlanma
- Okuma ve yazmada güçlük
Afaziye ne yol açar?
En sık neden inmedir. Kafa travması, beyin tümörü ve beyin enfeksiyonları da afaziye yol açabilir. Afazinin türü ve şiddeti, hasarın beyindeki yerine ve büyüklüğüne göre değişir.
Terapiye ne zaman başlanmalı?
Kişinin tıbbi durumu dengeye girer girmez dil ve konuşma terapisine başlanması önerilir. İyileşme ilk aylarda en hızlıdır; bununla birlikte aradan uzun zaman geçtikten sonra başlanan terapiyle de ilerleme sağlanabilir.
Terapi nasıl ilerler?
- DeğerlendirmeKonuşma, anlama, adlandırma, tekrarlama, okuma ve yazma ayrı ayrı incelenir; yutma güçlüğü varsa o da değerlendirilir.
- Dil çalışmalarıSözcük bulma, cümle kurma ve anlama becerilerine yönelik, kişinin düzeyine göre çalışmalar yapılır.
- Destekleyici iletişimGerektiğinde jest, resim ve yazı gibi konuşmayı destekleyen yollar birlikte kullanılır.
- Aile eğitimiYakınlara evde nasıl iletişim kuracakları ve çalışmaları nasıl sürdürecekleri gösterilir.
Yakınlar nasıl iletişim kurmalı?
- Kısa ve yalın cümleler kurun; bir seferde tek bir şey söyleyin
- Yanıt vermesi için zaman tanıyın, sözünü tamamlamakta acele etmeyin
- Gerektiğinde evet/hayır ile yanıtlanabilecek sorular sorun
- Televizyon gibi arka plan gürültüsünü azaltın
- Yetişkin bir bireyle konuştuğunuzu unutmayın; çocukla konuşur gibi konuşmayın
Sık sorulan sorular
Afazi geçer mi?
İyileşme düzeyi hasarın yerine, büyüklüğüne ve terapiye başlama zamanına göre kişiden kişiye değişir. Bu nedenle net bir süre vermek doğru olmaz; hedefler değerlendirme sonrasında belirlenir ve gelişim düzenli olarak izlenir.
Afazi ile dizartri arasındaki fark nedir?
Afazi bir dil bozukluğudur; sözcük bulma ve anlama etkilenir. Dizartri ise konuşma kaslarının zayıflığı ya da eşgüdüm sorunu nedeniyle konuşmanın bozuk ve anlaşılması güç çıkmasıdır. İkisi birlikte de görülebilir.
İnme sonrası yutma güçlüğü de olur mu?
Evet, inme sonrasında yutma güçlüğü sık görülür. Yutma bozuklukları da dil ve konuşma terapistinin değerlendirdiği ve çalıştığı alanlardandır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi önerisi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için bir dil ve konuşma terapistine başvurun.
Birlikte değerlendirelim
Adınızı ve telefonunuzu bırakın, randevunuzu planlamak için sizi arayalım.
Diğer konu rehberleri
- Gecikmiş KonuşmaÇocuğunuz yaşıtlarına göre geç mi konuşuyor? Gecikmiş konuşmanın yaşa göre belirtileri, ne zaman başvurulması gerektiği ve Büyükçekmece Alkent'te terapi süreci.
- KekemelikKekemelik nedir, ne zaman başvurulmalı, aileler nasıl davranmalı? Çocuk ve yetişkinlerde kekemelik terapisi, Büyükçekmece Alkent'te Dkt. İlayda Yokuş ile.
- Artikülasyon BozukluğuR, s, k gibi sesleri söyleyememe: artikülasyon bozukluğunun belirtileri, hangi yaşta başvurulması gerektiği ve çocuk ile yetişkinlerde terapi süreci.